Beth sy’n digwydd wedi i drosedd gael ei riportio?

Pan fydd trosedd yn cael ei riportio, bydd yr heddlu’n penderfynu a allant ymchwilio i’r achos.

Gall ymchwiliadau gymryd amser hir ac ni chaiff rhai achosion eu datrys byth.

Efallai na fyddant yn gallu dal y troseddwr, neu efallai na fydd digon o dystiolaeth i gyhuddo rhywun â’r drosedd.

Darganfod beth sy'n digwydd wedi i chi riportio trosedd

Sut mae'r heddlu'n delio â mân droseddau?

Gall yr heddlu benderfynu delio â mân drosedd drwy roi:

  • rhybuddiad neu rybudd
  • dirwy heddlu, a elwir yn rhybudd cosb
  • datrysiad lleol

Weithiau bydd y dioddefwr yn cytuno i dderbyn ymddiheuriad os mai mân ddigwyddiad ydyw.

Gall yr heddlu hefyd benderfynu cyhuddo rhywun â mân drosedd.

Dod i wybod am rybuddion yr heddlu am fân droseddau

Gellir defnyddio dulliau Cyfiawnder Adferol hefyd mewn datrysiad cymunedol.

Mae Cyfiawnder Adferol yn rhoi cyfle i ddioddefwyr gael eu clywed a chael llais mewn datrys troseddau, yn cynnwys cytuno ar weithgareddau adferol neu atgyweiriol ar gyfer y troseddwr. Mae nifer o fathau a lefelau o Gyfiawnder Troseddol a gellir ei ddefnyddio y tu allan i’r llys, yn ychwanegol at erlyniad, neu i fod yn rhan o ddedfryd. Gall Cyfiawnder Adferol fod yn fodd o roi diwedd i achos a galluogi’r dioddefwr i symud yn ei flaen. Mae Cyfiawnder Adferol hefyd yn rhoi cyfle i droseddwyr wynebu canlyniadau eu gweithredoedd a’r effaith y mae wedi ei gael ar eraill.

Beth sy’n digwydd pan gyhuddir rhywun o drosedd?

Mae Gwasanaeth Erlyn y Goron yn cynghori’r heddlu ynglŷn ag achosion ar gyfer erlyniad posibl ac yn adolygu achosion a gyflwynir gan yr heddlu.

Mae’n penderfynu gyda beth y dylid cyhuddo difinyddion mewn achosion mwy difrifol neu gymhleth.

Mae ei benderfyniad i erlyn neu beidio wedi ei seilio ar ddau brawf; a oes digon o dystiolaeth i brofi’r achos, ac a yw er budd y cyhoedd i ddod â’r achos i lys.

Beth sy’n digwydd yn y llys?

Bydd y llys yn cynnal gwrandawiad lle bydd ynadon neu reithgor yn penderfynu a yw rhywun yn euog o’r drosedd.

Ymdrinnir â’r rhan fwyaf o droseddau mewn llys ynadon.

Caiff y troseddau mwyaf difrifol (megis llofruddiaeth neu ladrad) eu trosglwyddo i lys uwch, a elwir yn Llys y Goron.

Dod i wybod am achosion troseddol

Sut y dedfrydir troseddwyr?

Bydd ynadon (mewn llys ynadon) neu farnwr (yn Llys y Goron) yn penderfynu sut y dedfrydir troseddwyr.

Rhaid i’r ynadon neu’r barnwr ystyried yr angen i:

  • Cosbi’r troseddwr
  • Diogelu’r cyhoedd
  • Newid ymddygiad y troseddwr
  • Cael y troseddwr i wneud yn iawn am ei drosedd
  • Lleihau troseddau yn y dyfodol

Darganfod sut mae dedfrydu yn gweithio

Beth yw’r gwahanol fathau o ddedfryd llys?

Pan fydd llys yn cael rhywun yn euog o drosedd, y dedfrydau mwyaf cyffredin yw:

  • Dirwy llys
  • Dedfryd gymunedol - e.e. cyrffiw, gwaith di-dâl neu fynd ar raglen triniaeth cyffuriau
  • Dedfryd o garchar
  • Dedfryd o garchar gohiriedig

Mewn dedfryd o garchar gohiriedig, mae’r troseddwr yn treulio ei ddedfryd yn y gymuned, ond os yw’n cyflawni trosedd arall fel arfer fe’i anfonir i’r carchar.

Dod i wybod am ddedfrydau

Gwe-lywio eilaidd

(tudalen bresennol)